U Spomen-zbirci Pavla Beljanskog u toku je izložba posvećena prerano preminuloj beogradskoj slikarki Vidosavi Kovačević koja pripada prvoj generaciji naših modernista s kraja 19 veka. Naziv izložbe „Bilo jednom u Beogradu. Svet Vidosave Kovačević„. Kustoskinja je Jasmina Jakšić Subić u saradnji sa slikarkinom porodicom. Foto: korzoportal
Vidosava Kovačević (Beograd (1889 – 1913) spada u grupu naših prvih modernista s početka 20. veka. Školovala se u Umetničkoj zanatskoj školi Riste i Bete Vukanović u Beogradu, zatim u Parizu.
Posle premijernog prikazivanja u Velikoj galeriji Doma Vojske Srbije krajem prošle godine, izložba Bilo jednom u Beogradu. Svet Vidosave Kovačević otvorena je u Spomen-zbirci Pavla Beljanskog (12. februar 2026), tako da i novosadska publika ima priliku da se upozna sa radovima ove umetnice čije stvaralaštvo je trajalo tek nepunu deceniju, a ipak ostavilo snažan trag na likovnoj sceni Beograda i Srbije.
O školovanju Vidosave Kovačević, kustoskinja Jasmina Jakšić Subić – Ona pripada prvoj generaciji naših modernista, poznata je stručnoj javnosti, manje široj publici. Njeno stvaralaštvo pripada perodu u kome su stvarali poznatiji Kosta Milićević, Milan Milovanović, Nadežda Petrović, ali ona je svakako jedna od najtalentovanijih učenika beogradske Umetničko zanatske škole o čemu svedoče radovi koje sada imamo prilika da vidimo u Spomen-zbirci. Učenica je Riste Vukanovića, Đoke Jovanovića, zatim Marka Murata koji je bio zaslužan za njeno slikarsko obrazovanje u školi krajem 19. i početkom 20. veka. Preminula je sa 24 godine. Svi njeni radovi od najranijeg školovanja, zatim iz Umetničko zanatske škole i dela nastala u Parizu, sačuvala je porodica Kovačević.
Značajan doprinos izložbi Bilo jednom u Beogradu. Svet Vidosave Kovačević pružio je čuvar porodične zaostavštine Siniša Vlajković koji je kustoskinji Jasmini Jakšić Subić otkrio i druge porodične artefakte koje govore o širokim interesovanjima članova porodice akademika, pater familias-a Ljubomira Kovačevića, poput foto aparata, fotografija talentovanog sina Vladete Kovačevića, upotrebnih predmeta, tkanina koje je za vreme službe supruga Milana Rakića kao konzula u Prizrenu prikupljala Vidosavina sestra Milica… Sve je ostvareno uz posredovanje akademika, istoričara umetnosti Igora Borozana koji je uspostavio kontakt naslednika, sa Spomen-zbirkom Pavla Beljanskog.
Zbog čega je odabrao ovu renomiranu galeriju – legat? Zbog toga što se najveći broj slika Vidosave Kovačević nalaze ovde. “Beljanski je znao da prepozna vrednost slika, tada studentkinje Vidosave, i uvrstio ih je u svoju kolekciju”, tumači za korzoportal kustoskinja.
Na izložbi Bilo jednom u Beogradu. Svet Vidosave Kovačević pored slika iz kolekcije Spomen-zbirke Pavla Beljanskog, izložene su slike iz Muzeja grada Beograd, Umetničke galerije “Nadežda Petrović” iz Čačka, Narodnog muzeja Valjevo, Galerije Matice srpske, tri slike koje su na ovoj postavci su porodično vlasništvo, dok su neki od odabranih predmeta od mnogih koje je porodica poklonila Istorijskom arhivu Srbije, Etnografskom muzeju.
Slikarski pribor Vidosave Kovačević
Postavku prati katalog sa autorskim tekstom Igora Borozana, u izdanju Medija centra „Odbrana“. “Napravili smo izbor svega što može da dočara Vidosavino porodično okruženje, da njeno stvaralaštvo stavimo u kontekst”, kaže kustoskinja.
Jasmina Jakšić Subić o konceptu novosadske izložbe – Za razliku od beogradske izložbe koja je pošla od umetničinog stvaralaštva ka domu, porodičnom ambijentu, ovde je obratno. U oba slučaja, sve je koncipirano prema želji naslednika da se prikaže Vidosavin rad u širem obimu, kakva su bila i njena umetnička interesovanja. Najveći deo su portreti, nekoliko slika govore o drugačijim interesovanjima to su žanr scene u enterijeru, mrtva priroda, fantastična “Kovačnica”, nekoliko je crteža. Ipak, mislim da je vrhunac dostigla u portretnom slikarstvu.
Izložba Bilo jednom u Beogradu. Svet Vidosave Kovačević traje do 3. maja. Bogat prateći program zasnivaće se na tumačenju stvaralaštvu Vidosave Kovačević na fonu porodičnog miljea do danas. Kako tumači Jasmina Jakšić Subić “pokušaćemo publici da pružimo mogućnost da uoče istorijske okvir u kojima je živela slikarka, zatim lepotu koju je stvarala u nekom, možda srećnijem vremenu”.